Genetik riskler kaderiniz değil! Prof. Dr. Berrin Karadağ, yaşam alışkanlıklarıyla yaşlanmayı yavaşlatmanın ve genç kalmanın 10 altın kuralını açıkladı.
Acıbadem Kadıköy Hastanesi İç Hastalıkları ve Geriatri Uzmanı Prof. Dr. Berrin Karadağ, genetik yatkınlıkların yaşam alışkanlıklarıyla aşılabileceğini belirtti. Toplumda sıkça rastlanan “Genetik kaderim bu, elimden ne gelir ki?” düşüncesinin aksine, Japonların deprem ülkesinde sağlam binalarla riskleri yönetmesi gibi, bireylerin de sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla genetik riskleri azaltabileceğini vurguladı. Yaşlanmayı tamamen durdurmak mümkün olmasa da, biyolojik saatin yavaşlatılmasının gençlikten itibaren atılacak doğru adımlarla mümkün olduğunu söyledi.
Prof. Dr. Karadağ, sağlıklı yaşlanma için genç ve orta yaşlardan itibaren atılması gereken adımların önemini vurgulayarak, 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü vesilesiyle yaşlılıkta dinç kalmanın 10 önemli püf noktasını paylaştı.
Hücresel yaşlanmayı yavaşlatmak için antioksidanlardan zengin, zeytinyağı, sebze, meyve ve tam tahılları içeren Akdeniz tipi beslenme benimsenmelidir. Porsiyonları kontrol altında tutmak ve tabağı çeşitlendirmek, hücre kalitesini korur. Sağlıklı vücut ağırlığını sürdürmek de önemlidir.
Kas kütlesi kaybı yaşlılığın önemli bir tehdididir. Sadece yürümek yeterli olmayıp, haftada en az iki gün direnç veya hafif ağırlık egzersizleri yapılmalıdır. Gençlikte oluşturulan güçlü kas ve kemik rezervi, ileri yaşlarda dengeyi sağlayarak hareket özgürlüğünü korur.
Kaliteli uyku, vücudun gece bakım ve onarım sürecidir. Derin uykuda salgılanan anti-aging hormonlar, beyindeki zararlı protein atıklarının temizlenmesine yardımcı olur. Her gece 7-8 saat kesintisiz uyku, bilişsel sağlığı destekler.
Beyni aktif tutmak, sinirsel bağları canlı tutar. Yeni bir dil öğrenmek, enstrüman çalmak veya sürekli yeni bilgi edinmek zihinsel esnekliği artırır. Güçlü sosyal ilişkiler, yalnızlığı ve depresyonu önleyerek ömrü uzatır.
Bağırsaklardaki yararlı bakteriler, bağışıklık sistemi ve ruh hali üzerinde etkilidir. Yoğurt, kefir gibi fermente gıdalar ve bol lifli sebzelerle bağırsak mikrobiyotası zenginleştirilmelidir. Sağlıklı bağırsak florası, kronik enflamasyonu baskılar.
Kronik stres, mitokondrilere zarar vererek vücutta iç yangına neden olur. Meditasyon, doğada zaman geçirme ve nefes egzersizleri stres hormonunu dengeler. Sakin bir zihin, hücre düzeyinde yaşlanmayı yavaşlatır.
Yeterli su tüketimi, hücrelerin toksinlerden arınması, böbrek fonksiyonlarının korunması ve cildin elastikiyeti için şarttır. Su, eklem sıvısını koruyarak hareket kabiliyetini sürdürür.
Kemik gücünü korumak için D vitamini, magnezyum ve B12 gibi değerlerin yeterli seviyede olması gerekir. Hekim kontrolünde alınacak doğru takviyeler, yaşlanma sürecinde kemik erimesini önler.
Sigara, alkol ve aşırı tuzdan kaçınmak damar sağlığı için kritiktir. Düzenli kardiyo egzersizleri damar esnekliğini koruyarak organ yaşlanmasını geciktirir. Esnekliğini kaybeden damarlar, yüksek tansiyon ve kalp krizine yol açabilir.
Hastalıklar gelişmeden önlem almak modern geriatrinin temelidir. Tansiyon, kan şekeri ve kolesterol değerlerinin takibi, damar sağlığını korur. Yaşa uygun sağlık taramaları ve aşılar, potansiyel riskleri belirleyerek koruyucu önlemler alınmasını sağlar. En etkili tedavi hastalıktan korunmaktır.
