Normal gebelik süresi 40 hafta olmasına rağmen, bebekler 37 haftadan daha önce doğarsa prematüre bebek olarak kabul ediliyor. Doğum ne kadar erken olursa, sağlıkla ilgili riskler de o kadar artıyor. Prematüreliğin nedenleri incelendiğinde, yüksek riskli gebeliklerin önemli bir bölümünün bu duruma sebep olduğu görülüyor. Bununla birlikte, küçük ya da ileri yaşta gebelik, sık doğum, gebelikler…
Normal gebelik süresi 40 hafta olmasına rağmen, bebekler 37 haftadan daha önce doğarsa prematüre bebek olarak kabul ediliyor. Doğum ne kadar erken olursa, sağlıkla ilgili riskler de o kadar artıyor. Prematüreliğin nedenleri incelendiğinde, yüksek riskli gebeliklerin önemli bir bölümünün bu duruma sebep olduğu görülüyor. Bununla birlikte, küçük ya da ileri yaşta gebelik, sık doğum, gebelikler arası aralığın kısa olması, çoğul gebelikler, enfeksiyon, kronik hastalıklar, tütün ve bağımlılık yapıcı madde kullanımı, çevresel ve genetik faktörler, yetersiz beslenme ve gebelik bakımının yetersiz olması da prematüre doğum riskini artırıyor.
Doğum öncesi bakımın nitelik ve niceliği büyük önem taşıyor. Riskli gebeliklerin uygun şekilde takip edilmesi, acil durumlarda uygun müdahalelerin yapılması ve yenidoğan döneminden itibaren bebeklerin yakından takip edilmesi, pek çok anne ve bebeğin hayatını kurtarabiliyor. Doğum öncesi bakım hizmetleri arasında anne adaylarının yakın takibi, tetanos bağışıklaması, destekleyici demir ve mikrobesin destekleri, yeterli iyot alımının teşviki, dengeli bir şekilde protein ve enerji tüketiminin sağlanması, gebelikteki enfeksiyonların tespiti ve tedavisi, kan basıncı kontrolü ve emzirme eğitimi yer alıyor.
Bebek sayısı arttıkça gebelik süresinin kısalması, çoğul gebeliklerde sıkça görülen bir durumdur. Bu durumun nedeni, rahim içi hacmin büyümesi ve doğum kanalının genişlemesidir. Erken doğumun nedenleri arasında bu faktörlerin etkili olduğu belirtilmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya genelinde her 10 bebekten 1’i prematüre olarak doğmaktadır. Türkiye’de ise 2024 yılında 121 bin 67 bebek erken dünyaya gelmiştir. Prematüre bebeklerin doğum haftalarına bakıldığında, bebeklerin yüzde 3,4’ü “çok küçük prematüre”, yüzde 7,1’i “küçük prematüre” ve yüzde 89,5’i ise “sınırda prematüre” olarak doğmaktadır. Erken doğum komplikasyonları, dünya genelinde 5 yaş altı ölümlerin en önemli nedenlerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır.
Prematüre bebeklerin hem bireysel olarak hem de toplum olarak sağlıklı bir şekilde yaşamlarını sürdürebilmeleri için alınacak tedbirler ve uygun müdahaleler büyük önem taşımaktadır. Gebelik planlaması, düzenli kontroller, sağlıklı beslenme, bağımlılık yapıcı maddelerden uzak durma ve sağlık eğitimlerine katılım gibi faktörler, prematüre doğum riskini azaltmada önemli rol oynamaktadır.
