OMÜ’den Prof. Dr. Oğuz Uzun, zatürrenin dünya genelinde milyonlarca ölüme yol açtığını belirterek, özellikle risk gruplarını uyardı.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Uzun, Dünya Zatürre Günü dolayısıyla önemli uyarılarda bulundu. Prof. Dr. Uzun, zatürrenin küresel çapta ciddi bir hastalık ve ölüm nedeni olmayı sürdürdüğünü belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 2023 yılında dünya genelinde yaklaşık 2,7 milyon kişi alt solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle yaşamını yitirdi.
Prof. Dr. Uzun, zatürrenin her yaş grubunda görülebildiğini ancak belirli gruplarda daha ağır seyrettiğini aktardı. Özellikle 65 yaş üzeri bireyler, küçük çocuklar, kronik kalp ve akciğer hastalığı bulunanlar risk altında yer alıyor. Diyabet, böbrek yetmezliği gibi kronik rahatsızlıkları olanlar ile bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler de yüksek risk taşıyor.
Hafif seyreden vakalarda ölüm riskinin yüzde 1’in altında olduğunu belirten Uzun, hastaneye yatırılan hastalarda bu oranın yüzde 5-15’e yükseldiğini kaydetti. Yoğun bakım gerektiren ağır vakalarda ise ölüm riskinin yüzde 20-50’ye ulaştığını ifade etti.
Uzun, zatürrenin en yaygın belirtilerini ateş, titreme, öksürük, balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve halsizlik olarak sıraladı. Ancak her hastada ateş veya balgam görülmeyebileceğini vurguladı. Özellikle ileri yaştaki bireylerde hastalığın yalnızca halsizlik, iştahsızlık, bilinç bulanıklığı veya genel durum bozukluğuyla ortaya çıkabileceğini belirtti.
Prof. Dr. Oğuz Uzun, zatürrenin yılın her döneminde ortaya çıkabildiğini, ancak sonbahar ve kış aylarında görülme sıklığının arttığını ifade etti. Bu dönemde insanların kapalı ve kalabalık ortamlarda daha fazla zaman geçirmesi, grip ve RSV gibi solunum yolu virüslerinin yaygınlaşması hastalık riskini yükseltiyor. Viral enfeksiyonların doğrudan zatürreye neden olabildiği gibi, sonrasında bakteriyel zatürre gelişimini de kolaylaştırdığını ekledi.
Uzun, zatürre tanısının hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve gerektiğinde akciğer grafisiyle konulduğunu aktardı. Tedavinin hastalığa neden olan mikroorganizmaya ve hastalığın ağırlığına göre belirlendiğini kaydetti.
Bakteriyel zatürrelerde antibiyotik kullanıldığını, virüs kaynaklı zatürrelerde ise antibiyotiklerin doğrudan etkili olmadığını ifade etti. Hafif vakaların evde, ağır vakaların ise hastanede tedavi edilebildiğini sözlerine ekledi.
Prof. Dr. Oğuz Uzun, zatürreden korunmada aşılamanın önemine dikkat çekti. Pnömokok ve grip aşılarının uygun kişilere uygulandığında bazı zatürre türlerini ve ağır enfeksiyonları önlemeye yardımcı olduğunu belirtti. Sigaranın bırakılması, el hijyenine özen gösterilmesi ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulması da korunmada önemli yer tutuyor.
Uzun, belirgin nefes darlığı, dudaklarda morarma, bilinç bulanıklığı veya şiddetli göğüs ağrısı gibi belirtilerle karşılaşıldığında vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması gerektiğini vurguladı. Uzayan öksürük, ateş ve özellikle nefes darlığının basit bir üşütme olarak değerlendirilmemesi gerektiği uyarısında bulundu.
