Yaz öncesi cilt lekeleri neden koyulaşıyor? Dermatoloji uzmanı Doç. Dr. Zeynep Altan Ferhatoğlu, yanlış ürün kombinasyonları ve yaşam tarzı etkilerini açıkladı.
Dermatoloji Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Altan Ferhatoğlu, yaz öncesi dönemde cilt lekelerinin neden koyulaştığını ve bu süreçte yapılan yaygın bakım hatalarını detaylandırdı. Ferhatoğlu, özellikle artan UV indeksinin melanosit aktivitesini hızlandırdığını ve yanlış ürün kombinasyonlarının ciltte tahriş ile yeni pigmentasyon sorunlarına yol açabileceği konusunda uyardı.
Haziran aylarında UV indeksinin belirgin şekilde artmasıyla birlikte cildin pigment hücreleri olan melanositler daha aktif çalışmaya başlar. Özellikle UVA ışınları derinin derin tabakalarına ulaşarak melanin üretimini artırır. Bu durum, kış boyunca fark edilmeyen veya hafif seyreden pigment birikimlerinin daha görünür hale gelmesine neden olur. Ayrıca sıcaklık artışı, terleme, sürtünme ve ciltteki inflamasyon da mevcut lekelerin koyulaşmasını tetikleyebilir.
Doç. Dr. Zeynep Altan Ferhatoğlu, yaz döneminde hızlı sonuç almak isteyen kişilerin aynı anda birden fazla serum, asit ve retinol içeren ürünü kullanmaya başladığını belirtti. Bu yaklaşımın cilt bariyerinin bozulmasına, hassasiyet gelişmesine ve güneşe karşı duyarlılığın artmasına neden olabileceğini vurguladı. Sonuç olarak ciltte tahriş, lekelerde koyulaşma ve yeni pigmentasyon sorunları ortaya çıkabilir.
Özellikle yüksek oranlı AHA ve BHA asitleri ile retinol veya retinal içeren ürünlerin bilinçsiz şekilde kombinlenmesi yaz döneminde ciddi problemlere yol açabilir. Ferhatoğlu, cilt bakımında daha fazla ürün kullanmanın her zaman daha iyi sonuç anlamına gelmediğini, önemli olanın doğru içerikleri doğru zamanda ve doğru şekilde kullanmak olduğunu ifade etti.
Limon, karbonat, elma sirkesi veya diş macunu gibi ürünlerle yapılan ‘doğal leke tedavilerinin’ bilimsel olarak desteklenmediğini de ekledi. Bu tür uygulamaların ciddi tahrişe yol açarak lekelerin daha da koyulaşmasına neden olabileceği uyarısında bulundu. Özellikle limon sürüldükten sonra güneşe çıkılması, fitofotodermatit adı verilen ciddi reaksiyonlarla sonuçlanabilir.
Bazı pigment değişikliklerinin yalnızca kozmetik bir sorun olmayabileceğine dikkat çeken Ferhatoğlu, ani başlayan, hızla büyüyen, renk değiştiren veya düzensiz sınırlara sahip lekelerin mutlaka dermatolojik değerlendirme gerektirdiğini söyledi. Asimetri, kanama, kaşıntı ve hızlı büyüme gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden bir dermatoloji uzmanına başvurulması gerektiğini vurguladı.
Mavi ışığın özellikle melazmaya yatkın bireylerde pigmentasyonu artırabileceğini gösteren çalışmalar bulunduğunu aktardı. Ancak asıl önemli olanın yalnızca telefon ekranları değil, toplam görünür ışık maruziyeti ve şehir yaşamının oluşturduğu oksidatif stres olduğunu belirtti. Bu nedenle lekeye yatkın kişilerde demir oksit içeren renkli güneş koruyucuların fayda sağlayabileceğini ifade etti.
Doç. Dr. Zeynep Altan Ferhatoğlu, cilt sağlığının yalnızca kullanılan ürünlerle ilgili olmadığını, aşırı şeker tüketimi, sigara kullanımı, kronik stres ve düzensiz uykunun ciltte oksidatif stresi artırarak pigmentasyon sorunlarını belirgin hale getirebileceğini söyledi. Özellikle melazma gibi kronik leke problemlerinde yaşam tarzı faktörlerinin tedavi başarısını doğrudan etkilediğini vurguladı.
Leke tedavisinde doğru zamanlamanın son derece önemli olduğunu belirten Ferhatoğlu, birçok tedavi yönteminin cildi güneşe karşı daha hassas hale getirdiğini hatırlattı. Yaz döneminde bazı dermatolojik işlemlerin güvenle uygulanabilirken, bazı uygulamaların leke riskini artırabileceği uyarısında bulundu.
Nem odaklı medikal bakımlar, mezoterapi, PRP ve düşük irritasyonlu antioksidan uygulamalar yaz aylarında daha güvenli seçenekler arasında yer alırken; derin kimyasal peelingler, fraksiyonel CO2 lazerler ve agresif soyucu işlemler pigmentasyon riskini artırabileceği için daha dikkatli planlanmalıdır. Yaz aylarında işlem yapılacaksa etkili güneş korumasının vazgeçilmez olduğunu ekledi.
Son yıllarda pikosaniye lazerler, thulium ve non-ablatif fraksiyonel lazer sistemleri, traneksamik asit mezoterapileri ve kombine antioksidan uygulamalarının sık tercih edilen yöntemler arasında yer aldığını kaydetti. C vitamini ve niasinamid kombinasyonlarının da destek tedavilerinde önemli rol oynadığını, ayrıca daha kontrollü aktif içerik kullanımını esas alan ‘skin cycling’ yaklaşımının son dönemde ilgi gördüğünü ifade etti.
Yaz aylarında bakım rutininin karmaşık olmasına gerek olmadığını belirten Ferhatoğlu, nazik bir temizleyici, antioksidan içerikli bir serum ve geniş spektrumlu SPF 50+ güneş koruyucu kullanılmasını önerdi. Buna ek olarak cilt bariyerini destekleyen bir nemlendiricinin de rutinin önemli parçalarından biri olduğunu aktardı. Niasinamid, C vitamini, azelaik asit, seramid ve hyaluronik asit gibi içeriklerin yaz döneminde güvenle tercih edilebileceğini belirtti.
Lekeleri tedavi etmenin çoğu zaman onları oluşmadan önlemekten daha zor olduğunu vurgulayan Ferhatoğlu, düzenli güneş koruyucu kullanımı, şapka ve gözlük gibi fiziksel koruyuculardan yararlanılması gerektiğini söyledi. Öğle saatlerinde güneşten kaçınılması ve bilinçsiz aktif içerik kullanımından uzak durulmasının büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
