İstinye Üniversitesi Uzmanı Dr. Gulnar Zeynalova, döküm demir tencerelerin demir eksikliği tedavisinde yeterli olmadığını belirterek doğru bilinen yanlışlara dikkat çekti.
İstinye Üniversitesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Gulnar Zeynalova, döküm demir tencerelerde yemek pişirmenin demir içeriğini artırabileceği ancak bunun demir eksikliği tedavisinin yerini tutmadığı konusunda uyarılarda bulundu. Dr. Zeynalova, demir eksikliğiyle ilgili toplumda yaygın olan yanlış bilgilere dikkat çekerek, bu durumun ciddiyetine vurgu yaptı.
Uzm. Dr. Gulnar Zeynalova, döküm demir tencerelerde pişirilen yemeklere demir geçişinin gerçekleştiğini belirtti. Bu geçişin yemeğin asidik yapısı, pişirme süresi ve sıcaklık gibi faktörlere göre değiştiğini aktardı. Özellikle domates sosu gibi asidik gıdaların tencereden daha fazla demir çözünmesine neden olabildiğini ifade etti.
Dr. Zeynalova, döküm demirden geçen demirin non-hem formda olduğunu ve vücudun hem demiri daha kolay emdiğini vurguladı. Bitkisel kaynaklı non-hem demirin doğru kombinasyonlarla etkili şekilde emilebildiğini belirtti. Özellikle C vitamini ile birlikte tüketildiğinde demir emiliminin önemli ölçüde arttığını ifade etti. Bu nedenle demirden zengin öğünlerin yanında portakal suyu, biber veya limon gibi destekleyici besinlerin tercih edilmesi gerektiğini söyledi.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya genelinde yaklaşık 2 milyar kişinin demir eksikliği anemisi riski taşıdığı belirtildi. Uzm. Dr. Zeynalova, özellikle çocuklar, gebeler, vegan ve vejetaryen bireyler ile sık kan bağışında bulunan kişilerin risk grubunda olduğunu aktardı. Bu gruplardaki bireylerin beslenme düzenlerinin daha dikkatli planlanması gerektiğine işaret etti.
Demir eksikliğinin sadece yorgunlukla sınırlı kalmadığını belirten Dr. Zeynalova, halsizlik, baş dönmesi, nefes darlığı ve konsantrasyon güçlüğü gibi belirtilerin sıkça görüldüğünü ifade etti. Ayrıca bağışıklık sisteminin zayıflayabileceğini, dikkat eksikliği ve anksiyete gibi zihinsel sorunların ortaya çıkabileceğini söyledi. Bu belirtilerin hafife alınmaması gerektiğini vurguladı.
Uzm. Dr. Zeynalova, demir eksikliğini önlemek için hayvansal ve bitkisel kaynakların dengeli tüketilmesinin önemini belirtti. Kırmızı et, tavuk, balık ve karaciğeri hem demir açısından güçlü kaynaklar olarak gösterdi. Mercimek, nohut, kuru fasulye, ıspanak, pazı ve brokoli gibi bitkisel kaynakların da önemli destek sağladığını ekledi.
Dr. Zeynalova, demir emilimini olumsuz etkileyen faktörlere de değindi. Süt ve süt ürünlerinin kalsiyum içeriği nedeniyle, çay ve kahvenin ise tanen nedeniyle demir emilimini azaltabileceğini açıkladı. Demir açısından zengin öğünlerden hemen sonra bu içeceklerin tüketilmemesi gerektiği uyarısında bulundu.
Uzm. Dr. Zeynalova, döküm demir tencerelerin tek başına demir eksikliğini çözebileceği düşüncesinin doğru olmadığını vurguladı. Bu ürünlerin destekleyici olabileceğini ancak tedavi edici nitelik taşımadığını belirtti. Demir eksikliğinde mutlaka altta yatan nedenin araştırılması ve hekim kontrolünde tedavi planlaması yapılması gerektiğini ifade etti.
